1702 woorden, 9min leestijd | 1554 words, 8 min read
Misschien ben ik ‘late to the party’, misschien was ik eerder nog te jong, misschien moest ik eerst mijn moeder verliezen, maar ik merk dat ik steeds minder begrijp van de dwaze, bijna panische ingenomenheid met er jong uit blijven zien. Sterker nog, het doet me ontzettend veel verdriet om vrouwen zichzelf zo te zien toetakelen onder het mom van ‘het is mijn lichaam en ik doe dit omdat ik het mooi vind.’ Dat is op zoveel verschillende manieren treurig. Misschien klinkt dit aanmatigend. Misschien is het dat ook wel, maar dat is niet hoe ik het bedoel. Laat ik het proberen uit te leggen.
Want wat is jong willen blijven, je gezicht straktrekken of opspuiten, anders dan ouder worden zonder eigenwaarde? Ouder worden zonder volwassen worden. Ouder worden zonder het ontwikkelen van ‘voldoende’ binnenkant om te begrijpen dat de buitenkant er niet toe doet. En dat je je lichamelijke buitenkant dus niet hoeft af te meten aan schoonheidstrends. Want je kunt wel zeggen dat je het ‘mooi’ vindt en dat je het daarom laat doet, maar dat is hetzelfde als met alle modetrends meedoen zonder ontwikkeling van smaak of stijl.
Als je zegt dat je iets mooi vindt, suggereer je als volwassene namelijk dat je daar een mening over hebt en dat die mening ergens op is gebaseerd. Het suggereert persoonlijke smaak, uniek voor jou. Of persoonlijke stijl, eveneens uniek voor jou, die jij hebt ontwikkelt na een periode van experimenteren of het afkijken bij anderen, waarna je tot de conclusie komt ‘dit is waar ik me goed bij voel’. Denk bijvoorbeeld aan Diane Keaton, die kon je uittekenen in haar silhouet met culottes, hoeden, een verzameling kettingen en bloezes met rechtopstaande kragen. Dat is smaak, dat is stijl, en daarvan kon Keaton inderdaad zeggen: dit is wat ik mooi vind, hier voel ik mij goed bij. Ook als de culottes, hoeden, kettingverzamelingen en bloezes met kragen niet in de mode zijn, dan draag ik ze toch.
En dat is precies waar het niet klopt bij vrouwen die zich laten opspuiten/straktrekken onder het mom van ‘dit vind ik mooi’, want ze zien er allemaal precies hetzelfde uit. Eerst was het de duckface, nu is het de ‘zo natuurlijk mogelijke facelift’. Eerst was het de Brazilian butt lift, maar dat is zo 2020, tegenwoordig kies je voor de Miami thong lift. Dat heeft niets met smaak of stijl te maken, dat is meeloopgedrag. Ik wil er precies zo uitzien als de rest zodat ik niet uit de toon val. Basisschoolgedrag waarmee je – als alles goed gaat in je persoonlijke ontwikkeling – tijdens de middelbare school gedeeltelijk afrekent door vrienden te vinden in kleinere groepjes (alto’s, goths, nerds, etc) waarin je leert onderdeel te zijn van een groter geheel en iets meer van jezelf te laten zien. In je adolescentie leer je dan idealiter dat het veilig is om (bijna) helemaal jezelf te zijn binnen een sociale groep, dankzij zelfacceptatie, de ontwikkeling van persoonlijke waarden en normen, sociale veerkracht en het ontwikkelen van persoonlijke grenzen. Vandaaruit kun je smaak en stijl ontwikkelen. En dus niet vanuit conformerend basisschoolgedrag.
Goed, nu ik gehakt heb gemaakt van de dooddoener ‘ik doe dit omdat ik het mooi vind’, kunnen we verder naar het vingerwijzen van vrouwen naar ‘de samenleving’. Die heeft volgens veel vrouwen namelijk een schoonheidsideaal bedacht en vrouwen zijn daar slachtoffer van. Je reinste kul, als je het mij vraagt. Dit is namelijk zo’n beetje de meest codependent reactie die je kunt verzinnen: je maakt jezelf slachtoffer van iets theoretisch waardoor je jezelf niet alleen wegzet als handelingsonbekwaam als het aankomt op je eigen uiterlijk, maar het oplossen van het probleem ook nog eens uit handen geeft. Want jij bent slachtoffer en ‘de samenleving’ kun jij in je eentje niet veranderen. Terwijl, spoiler, ‘de samenleving’ bestaat niet.
Het zou een beetje tacky zijn om te refereren aan de campagje van Sire uit 2002 – de maatschappij dat ben jij -, maar in de kern klopt het wel: jij bent de samenleving. En als je dat te ver gaat, dan kunnen we het er toch wel over eens zijn dat meer dan de helft van de samenleving uit vrouwen bestaat en dat vrouwen dan dus in ieder geval onderdeel zijn van het probleem. En iedereen die direct begint te roepen ‘patriarchaat’ en ‘mannen zus en zo’: evolutionair gezien heeft de vrouw de leiding in het paren. Wij kiezen onze partner. Dus kies gewoon een man die niet zo’n achterlijke, inhoudsloze mongool is die alleen maar afgaat op uiterlijk of die aangaat van strakgetrokken duckfaces. Dan sterven dat soort mannen vanzelf uit. Hoe simpel kan het zijn, toch?
Het probleem is alleen: zo simpel is het niet, want het probleem is niet de man. Het probleem zijn wij vrouwen zelf. Zolang wij onze eigenwaarde nog afmeten aan ons uiterlijk en onder het mes willen gaan zonder een pistool tegen onze slaap, kun je ‘patriarchaat’ roepen wat je wilt, maar dat is dan echt niet je probleem. Je probleem is dan dat je nog niet gerealiseerd hebt dat je ook kunt bestaan buiten het patriarchaat. Maar daar is wel iets voor nodig.
Want waarom trek je je uberhaupt iets aan van een schoonheidsideaal? Waarom kun je dat niet naast je leerleggen? Waarom komt het binnen en knaagt het aan je? Waarom voel je je aangesproken? De reden is vrij simpel: codependency. En ja, ik strooi nogal vaak met dat woord, maar dat komt omdat codepency in mijn optiek het allergrootste probleem is dat we als samenleving hebben, vooral omdat bijna niemand zich ervan bewust is. En een probleem waar je je niet van bewust bent, is relatief een veel groter probleem dan iets waar je je wel bewust van bent. Dus, go figure.
Wat is codepency? Dat de mening van een ander over jou belangrijker is dan jouw eigen mening over jou. Dat de acceptatie van de ander, voor jou belangrijker is dan zelfacceptatie en dat jouw eigenwaarde afhankelijk is van externe validatie – oftewel, de ander moet jou goedkeuren en dan pas voel jij dat je er mag zijn. Dat is waarom het bestaan van een schoonheidsideaal aan je knaagt. Want blijkbaar is er een ideaal waaraan jouw uiterlijk wordt beoordeeld en als dat onvoldoende is, raakt dat jouw eigenwaarde direct. Dat is een hele vreemde, onvolwassen en -sorry not sorry- ongezonde manier van meedraaien in een sociale groep, zoals de samenleving. Maar het is net zo ongezond binnen kleinere groepen (familie) of vriendschap- en liefdesrelaties. In de kern is codependency het uit handen geven van je autonomie en je integriteit. Omdat je er bij wilt horen. Omdat het te onveilig voelt om afgekeurd te worden, omdat het je raakt in je kern, in je zijn. De oorzaak? Onveilige hechting in je jeugd. Maar laten we dat voor nu even laten voor wat het is, want anders kan ik aan de gang komen.
Waar ik graag de aandacht op wil vestigen is dat het ook anders kan. Dat je uit de slachtofferrol kunt stappen en je autonomie weer kunt claimen. Je kunt leren naar jezelf te kijken vanuit je eigen perspectief en niet steeds vanuit het perspectief van competitie met andere vrouwen of voor de aandacht van die specifieke man of met het oog op het winnen van het schoonheidskroontje.
En als je dat leert krijg je daar heel veel energie en levenslust voor terug. Want jong moeten blijven is mega vermoeiend en kost ontzettend veel energie. Natuurlijk ouder worden en dankbaar zijn voor alles wat je lichaam je geeft, is niet alleen veel logischer, maar geeft ook veel meer voldoening. De onzin inzien van trends en meedoen met de laatste beautyhypes geeft je vrijheid jezelf vorm te geven zoals jou dat goeddunkt. Comfortabel zijn in je eigen lijf bevrijd niet alleen jezelf van ingebeelde veroordeling, maar ook de nieuwe generatie van jonge vrouwen en meisjes die door jou te zien, begrijpen dat het ook anders kan.
Op die manier kun je zelf de representatie worden van vrouwen die je zou willen zien in de wereld, in die samenleving die je nu kwalijk neemt dat die representatie niet bestaat. Het kan gewoon hoor! Er zijn zoveel meer vrouwelijke archetypes die je kunt aanboren naast die van moeder en maagd, die je ontzettend kunnen helpen in het opeisen van je eigen leven. Denk aan de heks, de crone, de matriarch, de koningin van de jacht, om er maar eens een paar te noemen.
Laat het patriarchaat voor wat het is. Het hele systeem rondom mannelijkheid en een levenlang iedere dag hetzelfde emmertje testosteron om te gebruiken, laat het links liggen. Het is repetitief en zonder cycli, als een kraan die tachtig jaar openstaat met dezelfde waterdruk. Wij vrouwen kunnen met de natuur meebewegen, dan weer een kolkende rivier en dan weer een braakliggend meer zijn. Het is nooit hetzelfde, het is nooit saai. Ons leven zit vol avontuur, puur in onszelf. Wij hoeven geen extreme ervaringen na te jagen of waaghalzerij uit te halen om te voelen dat we leven. Wij ervaren elke maand wat het is om te sterven, om los te laten en om daarna weer de kracht te vinden om opnieuw te beginnen.
Waarom zou je met zoveel magie in je systeem – het scheppende, creatieve, beschermende en liefdevolle van de moeder – uiterlijk krampachtig vasthouden aan de naieve maagdrol? Waarom geven we onszelf en de samenleving niet onze wijsheid, onze diepte, onze levenservaring, de verhalen van onze moeders, bewaard in onze grijze haren, rimpels en scheef gegroeide vingers? Laten we onze eigenwaarde herprogrammeren – want laten we wel wezen, is het niet eigenlijk de hele bedoeling van het hormonale stelsel dat je vanaf je vijftigste, maar toch zeker van je zestigste constant met opgestoken middelvingers kunt opereren? Claim je lijf als het jouwe. Claim je geschiedenis als de jouwe. Wees trots op iedere grijze haar en rimpel en beschouw ze als monumenten van ervaring en levenswijsheid.
En die schuin gegroeide vingerkootjes? De vlekken op mijn handen? Die geclusterde haargroei op mijn onderbenen? Het is het enige dat ik nog van mijn moeder overheb. Dus ik heb het lief en ik bescherm het. Ik stel voor dat jij hetzelfde doet met wat jouw moeder jou gegeven heeft.
Loving your body while it gets older
Maybe I’m late to the party, maybe I was too young before, maybe I had to lose my mother first, but I find myself understanding less and less of this foolish, almost panicked preoccupation with staying young. In fact, it saddens me immensely to see women so thoroughly disfigure themselves under the guise of “it’s my body and I do this because I find it beautiful.” It’s sad in so many ways. Perhaps this sounds presumptuous. Perhaps it is, but that’s not how I mean it. Let me try to explain.
Because what is wanting to stay young, or tightening your face or getting makeup, other than growing older without self-esteem? Growing older without maturing. Growing older without developing enough inner self-worth to understand that the outside doesn’t matter. And that you don’t have to measure your physical appearance against beauty trends. Because you can say you find something “beautiful” and that’s why you let it go, but that’s the same as following all fashion trends without developing any taste or style.
When you say you find something beautiful, as an adult you’re suggesting that you have an opinion about it and that that opinion is based on something. It suggests personal taste, unique to you. Or personal style, also unique to you, that you developed after a period of experimenting or copying others, after which you come to the conclusion, “This is what I feel good about.” Think of Diane Keaton, for example; you could picture her silhouette with culottes, hats, a collection of necklaces, and blouses with raised collars. That’s taste, that’s style, and Keaton could indeed say: this is what I find beautiful, this is what I feel good about. Even if the culottes, hats, collection of necklaces, and blouses with collars aren’t in fashion, I still wear them.
And that’s exactly what’s wrong with women who get injections/tightening under the guise of “I like this,” because they all look exactly the same. First it was the duck face, now it’s the “as natural as possible facelift.” First it was the Brazilian butt lift, but that’s so 2020; these days you opt for the Miami thong lift. That has nothing to do with taste or style; it’s conformism. I want to look exactly like everyone else so I don’t stand out. Elementary school behavior that—if all goes well in your personal development—you partially overcome in high school by finding friends in smaller groups (alternatives, goths, nerds, etc.) where you learn to be part of a larger whole and show a little more of yourself. Ideally, in adolescence, you learn that it’s safe to be (almost) completely yourself within a social group, thanks to self-acceptance, the development of personal values and norms, social resilience, and the development of personal boundaries. From there, you can develop taste and style. And not from conforming elementary school behavior.
Okay, now that I’ve debunked the cliché “I do this because I find it beautiful,” we can move on to women pointing fingers at “society.” According to many women, society has created a beauty ideal, and women are victims of it. Utter bullshit, if you ask me. This is pretty much the most coy reaction imaginable: you make yourself a victim of something theoretical, which not only portrays you as incompetent when it comes to your own appearance, but also relinquishes the responsibility for solving the problem. Because you are a victim, and you can’t change “society” on your own. And, spoiler alert, “society” doesn’t exist.
It would be a bit tacky to refer to the 2002 Sire campaign—”society is you”—but essentially, it’s true: you are society. And if you’re taking that too far, then we can surely agree that more than half of society consists of women, and that women are therefore at least part of the problem. And anyone who immediately starts shouting “patriarchy” and “men this and that”: evolutionarily speaking, women are in charge of mating. We choose our partners. So just choose a man who isn’t one of those backward, clueless idiots who only cares about appearance or who is attracted to taut duck faces. Then those kinds of men will naturally die out. How simple can it be, right?
The problem is: it’s not that simple, because the problem isn’t the man. The problem is us women ourselves. As long as we still measure our self-worth by our appearance and want to undergo surgery without a gun to our temples, you can shout “patriarchy” all you want, but that really isn’t your problem. Your problem is that you haven’t yet realized that you can exist outside of the patriarchy. But there’s something to it.
Because why do you even care about a beauty ideal? Why can’t you put it aside? Why does it get to you and gnaw at you? Why do you feel called out? The reason is quite simple: codependency. And yes, I throw that word around quite often, but that’s because, in my opinion, codepency is the biggest problem we have as a society, mainly because almost no one is aware of it. And a problem you’re not aware of is relatively much bigger than something you are. So, go figure.
What is codepency? That someone else’s opinion of you is more important than your own opinion of you. That someone else’s acceptance is more important to you than self-acceptance, and that your self-worth depends on external validation—in other words, the other person has to approve of you before you feel you have a place. That’s why the existence of a beauty ideal gnaws at you. Apparently, there’s an ideal by which your appearance is judged, and if it’s not sufficient, it directly impacts your self-esteem. That’s a very strange, immature, and—sorry, not sorry—unhealthy way of participating in a social group, like society. But it’s just as unhealthy within smaller groups (family) or friendships and romantic relationships. At its core, codependency is surrendering your autonomy and integrity. Because you want to belong. Because it feels too unsafe to be disapproved of, because it affects you at your core, at your very being. The cause? Insecure attachment in childhood. But let’s leave that aside for now, because otherwise, I can get started.
What I’d like to emphasize is that things can be different. That you can step out of the victim role and reclaim your autonomy. You can learn to see yourself from your own perspective, and not always from the perspective of competing with other women, or for that specific man’s attention, or with the goal of winning that beauty crown.
And if you learn that, you’ll gain a tremendous amount of energy and zest for life in return. Because trying to stay young is incredibly tiring and takes a tremendous amount of energy. Aging naturally and being grateful for everything your body gives you is not only much more logical, but also much more fulfilling. Seeing the nonsense of trends and following the latest beauty hypes gives you the freedom to shape yourself as you see fit. Being comfortable in your own body not only frees you from imagined judgment, but also the new generation of young women and girls who, by seeing you, understand that things can be different.
This way, you can become the representation of the women you’d like to see in the world, in the society that now resents the lack of such representation. It’s absolutely possible! There are so many more feminine archetypes you can tap into besides those of mother and virgin, which can help you immensely in claiming your own life. Think of the witch, the crone, the matriarch, the queen of the hunt, to name just a few.
Leave the patriarchy for what it is. The entire system surrounding masculinity and the same bucket of testosterone to use every day for a lifetime. It’s repetitive and cycleless, like a faucet running for eighty years at the same pressure. We women can flow with nature, sometimes a raging river, sometimes a desolate lake. It’s never the same, it’s never boring. Our lives are full of adventure, purely within ourselves. We don’t have to pursue extreme experiences or engage in daredevilry to feel alive. Every month, we experience what it’s like to die, to let go, and then find the strength to start over.
With so much magic in our system—the creative, protective, and loving nature of the mother—why would we cling desperately to the naive virginity? Why don’t we give ourselves and society our wisdom, our depth, our life experience, the stories of our mothers, preserved in our gray hair, wrinkles, and crooked fingers? Let’s reprogram our self-esteem—because let’s face it, isn’t the whole point of the hormonal system to constantly give you the middle finger from the age of fifty, and certainly from the age of sixty onward? Claim your body as your own. Claim your history as your own. Be proud of every gray hair and wrinkle and consider them monuments to experience and wisdom.
And those crooked finger bones? Those spots on my hands? That clustered hair growth on my lower legs? It’s the only living thing I have left of my mother. So I love it and I protect it. I suggest you do the same with what your mother gave you.