Jochumhof

1255 woorden, 6min leestijd | 1280 words, 6min read

Click here for English.

Van 1933 tot nu

Vlak onder Venlo, in het kloosterdorp Steyl, bevindt zich de Jochumhof. Deze botanische tuin, omringd door oude muren en monumentale bomen, heeft verschillende tuinkamers: een heemtuin, rotstuin, mediterrane tuin, kruidentuin en een Tiglientuin in ontwikkeling. Ga je er nu op bezoek, dan kun je naast de bloeiende kerstrozen (Helleborus) genieten van alpenviooltjes (Cyclamen), groenblijvende sneeuwbal (Viburnum tinus) en toverhazelaar (Hamamelis mollis).

Kloosterdorp Steyl aan de Duitse grens met Limburg ontstond eind 19e, begin
20e eeuw toen de Duitse rijkskanselier Otto von Bismarck openbare geloofsuitingen verbood. De Duitse kloosters en hun paters gingen daarom de grens over. In Steyl vestigden zich vijf kloosterordes in grote kloostergebouwen, waarvan er drie tot op heden nog bewoond zijn. Het missionarisdorp dat rondom de kloostergebouwen aan de Maas ontstond, was zelfvoorzienend. Pater Jochum besloot in 1933 een tuin aan te leggen om zijn theorielessen biologie aan priesters in opleiding te koppelen aan de praktijk. Vanuit alle windstreken namen de missionarissen plantzaden mee
voor de tuin van pater Jochum. Die tuin is uitgegroeid tot de huidige Jochemhof.

Pater Jochum was een echte tuinman. Hij streefde naar gestructureerde borders en overzichtelijke tuinarchitectuur. Hij startte met het ontwerp en de aanleg van een rotstuin. Daar had hij rotsachtige stenen voor nodig, niet de gladde, afgeronde maaskeien die in en rondom Steyl te vinden waren. Dus schreef hij naar zijn familie in de Eifel, of ze toch vooral rotsblokken wilden opsturen. Zijn familie stelde niet teleur, verzamelde een lading kleine rotsblokken en zette die op de trein naar Limburg. Die rotsblokken zijn nog steeds de basis van het oudste gedeelte van de tuin, de rotstuin.

Toen er gedurende de twintigste eeuw steeds minder priesterstudenten naar Steyl kwamen, dreigde de tuin te verwilderen en lagen projectontwikkelaars op de loer om de tuingrond op te kopen en grote, dure villa’s aan de Maasoever te bouwen. Omwonenden hebben dat destijds voorkomen. Ze grepen in en hebben met subsidie en met heel veel vrijwilligerswerk de tuin behouden voor volgende generaties. In 1971 werd het werk van pater Jochum overgenomen door de Stichting Botanische tuin Jochumhof en werd de tuin dus naar hem vernoemd. De gehele tuin is gemeentelijk monument en er worden speciaal gebakken stenen gebruikt om de oude muren in originele staat te restaureren.

Een toegewijde groep van 35 vrijwilligers onderhoudt en verzorgt de tuin nu en heeft als doel dat er om elke hoek iets bijzonders te zien is. En dat betaalt zich uit. De Jochumhof is geen grote botanische tuin, maar wel een van de
spannendste en verrassendste in Nederland. Elke tuinkamer geeft nieuwe verwondering, bijzondere borders of speciale thema’s. Zo zijn er borders vol hortensia’s, botanische rozen en helleborussen en is er de adembenemende kas vol cacti en succelenten waar je je ogen uitkijkt.

Tiglientuin

In samenwerking met Naturalis en de gemeente Venlo herstelt de Jochumhof op dit moment de Tiglientuin, aangelegd in de jaren zeventig, maar daarna helaas verwaarloosd. In deze tuin krijg je een indruk van het Tegelse landschap van zo’n 2,40 tot 1,80 miljoen jaar geleden. Het Tiglientijdperk is
vernoemd naar de plaats Tegelen, vlak bij Steyl, waar in het begin van de twintigste eeuw in de kleigroeven fossiele resten van planten en zoogdieren werden gevonden die na onderzoek uit een nog niet benoemde geologische periode bleken te komen. Die periode wordt sinds 1950 het Tiglientijdperk
genoemd. Zoogdierresten die zijn aangetroffen, waren onder andere van de bever, watermol, hyena, stekelvarken en het groot Tegels hert. In de klei werden ook meer dan honderd plantensoorten gevonden, waaronder rubberboom, Spaanse aak, vleugelnoot en cipres. Een selectie van deze
planten en bomen laat de Jochumhof in de Tiglientuin herleven. In 2025 is de vernieuwde Tiglientuin feestelijk geopend.

Grote toekomstprojecten, zoals de Tiglientuin, kan de Jochumhof niet realiseren zonder subsidie en partnerschappen met bijvoorbeeld Naturalis en de gemeente Venlo, maar verder blijkt de tuin – geheel in de traditie van het
kloosterdorp Steyl – behoorlijk zelfvoorzienend te zijn en verschillende creatieve manieren te hebben om geld in het laatje te brengen. Zo staan er een aantal bijenkasten die door een imker verzorgd worden. De honing en kaarsen van de bijenwas zijn te koop. Bovendien kun je gedurende het
hele lente- en zomerseizoen stekjes en zaden uit de tuin kopen of opgepotte babycactusjes uit de kas.

Vanaf 15,00 euro per jaar (gezinspas 25 euro) mag je jezelf ‘Vriend van de
Jochumhof’ noemen. Je hebt dan het hele jaar gratis toegang tot de tuin en alle speciale evenementen. Als Vriend ondersteun je het behoud en het onderhoud van de historische tuin. Ook leuk om cadeau te doen!

Nu te zien

De helleborusborder brengt acht soorten kerstroos en stinkend nieskruid bij elkaar: Corsicaanse kerstroos of Corsicaans nieskruid (Helleborus argutifolius) met lichtgroene klokjes in dichte trossen met donkergroen blad. Stinkend nieskruid (Helleborus foetidus) met lichtgroene bloemklokjes met een paarsrood randje. Wrangwortel (Helleborus viridis) is groen bloeiend, giftig inheems nieskruid dat op de rode lijst staat. Oosters nieskruid (Helleborus orientalis) met mooi gevulde, dubbele witte bloemen en verschillende
enkelbloemige varianten ervan met groene, roze, rode en paarse bloemen.
Als al die soorten samen in bloei staan, is het een spektakel van jewelste.

Zoals gezegd zijn de kerstrozen ‘s winters niet de enige publiekstrekker van de Jochumhof. Ook toverhazelaar, alpviooltje en groenblijvende sneeuwbal staan nu in bloei. Als je wacht met een bezoek tot na de jaarwisseling, kun je ook genieten van ontluikende sneeuwklokjes (Galanthus), winterakoniet (Eranthis hyemalis), winterkamperfoelie (Lonicera fragrantissima), forsythia (Forsythia) en krokussen (Crocus). Voor wie meer wil weten over de verschillende planten, biedt de Jochumhof rondleidingen van twee uur waarin een botanisch deskundige meer vertelt over de flora. Maar er zijn ook algemene rondleidingen van één uur te boeken.

In lijn met de visie van pater Jochum om de tuin als onderwijsinstrument te gebruiken, initieert de Stichting Botanische tuin Jochumhof projecten om
historische natuur te behouden of bezoekers een tijdreis te laten maken naar vroegere tijdperken. Zo is de heemtuin een verzameling van verschillende
Noord-Limburgse landschappen in het klein. Je vindt er veengebied, stuifzand met jeneverbessen, oude Maasmeanders en zelfs een stukje oude Peel, compleet met akkertjes boekweit en wintertarwe. In de Tiglientuin kunnen bezoekers ervaren welke plant- en diersoorten er in dit gebied in
het Tiglientijdperk voorkwamen. En ondanks dat het wilde gedeelte van de heemtuin in pater Jochums optiek waarschijnlijk te veel natuur en te weinig tuin is, houdt de Jochumhof door natuurbehoud en kennisoverdracht de nagedachtenis en intenties van pater Jochum voor de toekomst in stand.

Sneeuwklokjesweekend

Praktische informatie Jochumhof

De tuin is dagelijks geopend van 11:00 tot 17:00 uur. Het Grandcafé heeft afwijkende openingstijden, check hiervoor de website van het Grand Cafe.

De entree voor de tuin bedraagt € 4,50 bij de kassa van het Grand Cafe of bij de ingang via QR-code. Vrienden van de tuin en jongeren tot 18 jaar gratis.

Jochumhof

This year, I’ve shared my greatest sources of inspiration with you through a couple of blogposts. I thought it would be nice to end the year on a high note with a post about the Jochumhof, where you can still enjoy flowering plants in abundance in December.

This special treat is a little different from my usual format, as I already wrote an article about this beautiful garden in Steyl in 2023.

Father Jochum

Just south of Venlo, in the monastery village of Steyl, lies the Jochumhof. This botanical garden, surrounded by ancient walls and monumental trees, features several garden areas: a native garden, a rock garden, a Mediterranean garden, a herb garden, and a Tiglian garden currently in development. If you visit now, you can enjoy sowbread (Cyclamen), evergreen laurestine (Viburnum tinus), and witch hazel (Hamamelis mollis) alongside the flowering Christmas roses (Helleborus).

The monastic village of Steyl, on the German border with Limburg, emerged in the late 19th and early 20th centuries when German Chancellor Otto von Bismarck banned public displays of faith. Consequently, the German monasteries and their priests crossed the border. Five monastic orders settled in Steyl in large monastery buildings, three of which are still inhabited today. The missionary village that developed around the monastery buildings on the Meuse River was self-sufficient. In 1933, Father Jochum decided to create a garden to connect his theoretical biology lessons to priests in training with practical application. The missionaries brought plant seeds from all over the world for Father Jochum’s garden. That garden has evolved into the current Jochemhof.

Father Jochum was a true gardener. He strove for structured borders and orderly garden architecture. He began by designing and constructing a rock garden. For this, he needed rocky stones, not the smooth, rounded Meuse pebbles found in and around Steyl. So he wrote to his family in the Eiffel region, asking them to please send him some boulders. His family didn’t disappoint, collecting a load of small boulders and putting them on the train to Limburg. These boulders still form the foundation of the oldest part of the garden, the rock garden.

As fewer and fewer priest students came to Steyl during the twentieth century, the garden threatened to become overgrown, and project developers lurked, eager to buy up the garden land and build large, expensive villas on the banks of the Meuse. Local residents prevented this at the time. They intervened and, with subsidies and a great deal of volunteer work, preserved the garden for future generations. In 1971, Father Jochum’s work was taken over by the Jochumhof Botanical Garden Foundation, and the garden was named after him. The entire garden is a municipal monument, and specially baked bricks are used to restore the old walls to their original state.

A dedicated group of 35 volunteers now maintains and cares for the garden, aiming to ensure that there’s something special to see around every corner. And that’s paying off. The Jochumhof isn’t a large botanical garden, but it is one of the most exciting and surprising in the Netherlands. Each garden room offers a new sense of wonder, unique borders, or special themes. There are borders full of hydrangeas, botanical roses and hellebore and there is a breathtaking greenhouse full of cacti and succulents that will amaze you.

Tiglian Garden

In collaboration with Naturalis and the municipality of Venlo, the Jochumhof is currently restoring the Tiglian Garden, which was created in the 1970s but sadly neglected afterward. This garden offers a glimpse into the Tegelen landscape from approximately 2.40 to 1.80 million years ago. The Tiglian period is named after the town of Tegelen, near Steyl, where, in the early twentieth century, fossil remains of plants and mammals were discovered in the clay quarries. Research revealed that these remains date from a previously unidentified geological period. This period has been called the Tiglian period since 1950. Mammal remains found include those of the beaver, water mole, hyena, porcupine, and the large Tegelen deer. More than a hundred plant species were also found in the clay, including rubber trees, field maples, wingnuts, and cypresses. A selection of these plants and trees revives the Jochumhof in the Tiglian Garden. The renovated Tiglian Garden will have its grand opening in 2025.

The Jochumhof cannot realize major future projects like the Tiglian Garden without subsidies and partnerships with organizations like Naturalis and the municipality of Venlo. However, the garden – in the tradition of the monastic village of Steyl – proves to be quite self-sufficient and has several creative ways of generating income. For example, there are several beehives tended by a beekeeper. The honey and beeswax candles are for sale. Furthermore, you can buy cuttings and seeds from the garden or potted baby cacti from the greenhouse throughout the spring and summer season.

For €15.00 per year (family pass €25), you can call yourself a “Friend of the Jochumhof.” This gives you free access to the garden and all special events all year round. As a Friend, you support the preservation and maintenance of the historic garden. It also makes a great gift!

Now in bloom

The helleborus border brings together eight varieties of Christmas rose and stinking hellebore: Corsican hellebore (Helleborus argutifolius) with light green bells in dense clusters with dark green leaves. Stinking hellebore (Helleborus foetidus) with light green bells edged with purple-red. Common hellebore (Helleborus viridis) is a green-flowering, poisonous native hellebore that is on the Red List. Oriental hellebore (Helleborus orientalis) with beautifully double, white flowers and several single-flowered varieties with green, pink, red, and purple flowers. When all these varieties are in bloom together, it’s a truly spectacular display.

As mentioned, the Christmas roses aren’t the only crowd-pullers at Jochumhof this winter. Witch hazel, sowbread, and evergreen viburnum are also in bloom. If you wait to visit until after New Year’s Eve, you can also enjoy budding snowdrops (Galanthus), winter aconite (Eranthis hyemalis), winter honeysuckle (Lonicera fragrantissima), forsythia (Forsythia), and crocuses (Crocus). For those who want to learn more about the various plants, the Jochumhof offers two-hour guided tours where a botanical expert explains the flora. General one-hour tours are also available.

In line with Father Jochum’s vision of using the garden as an educational tool, the Jochumhof Botanical Garden Foundation initiates projects to preserve historical nature or take visitors on a journey back in time to earlier eras. The native garden, for example, is a miniature collection of various North Limburg landscapes. You’ll find peatlands, drifting sands with juniper berries, ancient meanders along the Meuse River, and even a section of the old Peel region, complete with fields of buckwheat and winter wheat. In the Tiglian Garden, visitors can experience the plant and animal species that thrived in this area during the Tiglian period. And although the wilder part of the native garden, in Father Jochum’s view, is probably too much nature and not enough garden, the Jochumhof preserves Father Jochum’s memory and intentions for the future through nature conservation and knowledge sharing.

Snowdrop Weekend

Every year in February, when the ground is carpeted with snowdrops, the Jochumhof organizes the Snowdrop Weekend. You can buy snowdrops and enjoy coffee and a treat in the coach house. Keep an eye on the Jochumhof website for the dates of the 2027 Snowdrop Weekend.

Visitor information

The garden is open daily from 11:00 AM to 5:00 PM. The Grand Café has different opening hours; please check the Grand Café website for details.

Admission to the garden is €4.50 at the Grand Café ticket office or at the entrance via QR code. Free admission for Friends of the garden and children under 18.