“Hoe maak je dit?” Mijn patroontegels onder de loep

764woorden, 4min leestijd | 789words, 4min read – scroll down for English

Oh, mijn patroontegels… het allerleukste onderdeel van mijn hele creatieve toko, dames en heren! Een hele dag schilderen, daar moet ik van bijkomen. Maar met patronen ontwerpen kan ik doorgaan tot ik erbij neerval. Het voelt als het doen van een hele bijzondere creatieve ontdekking, de ene nog mooier dan de ander en het verveelt nooit! De collectie patroontegels op basis van mijn schilderijen, collages en tekeningen omvat inmiddels bijna 1000 ontwerpen. En bij elke nieuw kunstproject komen er nieuwe patronen bij.

Het maken van de patronen is niet ingewikkeld. Ik scan mijn werk en maak er digitaal een gespiegeld patroon van. Daarbij gebruik ik een standaard ontwerptool in een designprogramma. Dat bestand prepareer ik dan zo dat ik het kan gebruiken bij productontwerp. Zo heb ik tot nu toe zijden foulards, kasjmier sjaals, canvas buitenkussens, binnenkussens van satijnkatoen, modestof per meter, tafelkleden en patroonblokken ontworpen.

Zoals gezegd is het maken van de patronen niet ingewikkeld, het herkennen van het originele werk waarop het patroon is gebaseerd, is dat wel. Helemaal voor het ongetrainde oog dat niet weet waar het moet kijken. Dat is precies de reden waarom veel mensen mijn patronen niet herkennen als een volgende stap in wat ik ervaar als 1 creatief proces. Daarom hieronder een paar voorbeelden onder het mom van aanschouwelijk onderwijs. Links het originele schilderij en rechts het gespiegelde patroon:

Ik weet nog goed dat nadat ik mijn eerste patroontegel had ontworpen (Blauwe Varen – Majorellecollectie) ik heel duidelijk voelde: dit is de reden waarom ik ben gaan schilderen! En dit zal uiteindelijk ook zijn waar alles om gaat draaien: om fantastisch mooie producten te ontwikkelen en in de markt te zetten die mijn patronen in de spotlight zetten. Mijn schilderwerk van nu is de basis waarop ik die droom werkelijkheid ga maken. Daarover fantaseren, nieuwe ideeen verzinnen, nieuwe producten bedenken is voor mij een van de leukste dingen om mee bezig te zijn.

De patronen zelf krijgen steeds meer identiteit en de ontwerpen zelf worden steeds beter – al zeg ik het zelf. Dat komt door de technische hulp van mijn man, want hij is een wizard met designprogramma’s. Dankzij zijn vaardigheden kan ik nu kiezen om een patroontegel anders te schalen, zodat het patroon precies past binnen het ontwerp. Geen afgesneden randen meer middenin een patroon. Vergelijk onderstaande patroontegels maar eens:

En we kiezen nu ook, afhankelijk van het product dat we ontwerpen, voor extra versiering. Zo hebben we bij de vierkante collagesjaals gekozen voor extra omlijning in twee verschillende kleuren. Beide kleuren moesten wel uit het ontwerp komen – was onze overtuiging. En we ontdekten al snel hoeveel de omlijsting de identiteit van het ontwerp beinvloedde. Vergelijk onderstaande sjaalontwerpen maar eens. Beide patroontegels zijn identiek, maar door andere kleurkeuzes te maken voor de omlijsting, krijg je twee totaal verschillende sjaals. (Al hoop ik niet dat ik voor jou nu klink als de Vogue-medewerker in The Devil Wears Prada als ze het over de twee blauwe riemen heeft ‘They’re so different’, terwijl jij twee identiteke blauwe riemen ziet – of in dit geval twee identieke sjaals, haha!)

De mogelijkheden met patroonontwerp zijn eindeloos, dat is precies wat me er zo in aanspreekt. Je kunt een hele eigen wereld ontwerpen waarin jij je helemaal thuisvoelt. Denk bijvoorbeeld aan behang, cadeaupapier, briefpapier, gordijnstof, tapijten – daar heb ik al een uitstapje in gemaakt met het Blauwe Varen-patroon uit de Majorelle collectie -, dekbedovertrekken, keukentextiel, badhanddoeken. Of denk aan de William Morris Collection uit Groot-Brittanie. Ik denk dat het geen toeval is dat William Morris een van mijn grootste voorbeelden is. Iemand met een ongebreidelde creatiestroom die zich niet in een hokje liet plaatsen. Hij schreef, dichtte, ontwierp, was politiek geengageerd, vertaalde. Hij schreef zowel politieke pamfletten als fantasyboeken. Hij ontwierp zowel kunstzinnige posters als textieltegels, leerde Oud Noors en verdiepte zich in de Middeleeuwen. Een volslagen creatief en associatief brein gekoppeld aan een proactieve mannelijke energie die alles wat hij maakte in de wereld zette en er een financieel succes van maakte. Altijd als ik me in zijn levensverhaal verdiep, krijg ik er energie van.

Patronen dus. Nieuwe, eigen, zelfontworpen patronen, in plaats van overgenomen, geerfde, generationeel doorgegeven patronen. Ook daar zit een belangrijk thema binnen mijn werk. Ik stop met aangeleerde patronen die voor mij niet werken, ik leer voelen wat voor mij wel werkt en daar bouw ik een nieuw patroon omheen. En het belichamen van die nieuwe patronen geeft me evenveel voldoening als het ontdekken van een nieuwe patroontegel op basis van een nieuw schilderij. Uniek, eigen en echt helemaal van mij.


“How did you make this?” – My pattern tile design unravelled

Oh, my patterned tiles… the absolute best part of my entire creative endeavour, ladies and gentlemen! After painting a whole day I need time to recover. But with pattern design, I can keep going until I drop. It feels like making a truly special creative discovery, each one more beautiful than the last, and it never gets old! The collection of patterned tiles based on my paintings, collages, and drawings now includes almost 1,000 designs. And with every new art project, I add new patterns.

Creating the patterns isn’t complicated. I scan my work and digitally create a mirrored pattern. I use a standard design tool in a design program. I then digitally prepare that file so I can use it in product design. So far, I’ve designed silk scarves, cashmere scarves, canvas outdoor cushions, satin cotton indoor cushions, fashion fabric by the meter, tablecloths, and pattern blocks.

As mentioned, creating the patterns isn’t complicated, but recognizing the original work on which the pattern is based is. Especially for the untrained eye that doesn’t know where to look. That’s precisely why many people don’t recognize my patterns as the next step in what I consider a single creative process. So, here are a few examples, illustrated with visual aids. On the left you see the original painting and on the right the mirrored pattern:

After I designed my first patterned tile (Blue Fern – Majorelle Collection), I remember well that I felt a clear sense: this is why I started painting! And this will ultimately be what it’s all about: developing and marketing fantastically beautiful products that put my patterns in the spotlight. My current paintings are the foundation upon which I will make that dream a reality. Fantasizing about it, coming up with new ideas, and designing new products is one of my absolute favourite things to do.

The patterns themselves are becoming more and more distinctive, and the designs themselves are getting better and better—if I do say so myself. That’s thanks to my husband’s technical help, as he’s a wizard with design programs. Thanks to his skills, I can now choose to scale a pattern tile differently so the pattern fits perfectly within the design. No more cut-off edges in the middle of a pattern. Compare the pattern tiles below:

And now we also choose additional embellishments, depending on the product we’re designing. For example, with the square collage scarves, we opted for extra borders in two different colours. We were convinced that both colours picked had to be part of the initial pattern. And we soon discovered how much the borders influenced the design’s identity. Compare the scarf designs below. Both pattern tiles are identical, but by choosing different colours for the borders, you get two completely different scarves. (Although I hope I don’t sound like the Vogue editor in The Devil Wears Prada when she says, “They’re so different,” talking about two blue belts, while you see two identical blue belts—or in this case, two identical scarves, haha!)

The possibilities with pattern design are endless, and that’s precisely what appeals to me. You can create your own unique world where you feel completely at home. Think, for example, of wallpaper, gift wrap, stationery, curtain fabric, carpets—I’ve already ventured into that with the Blue Fern pattern from the Majorelle collection—duvet covers, kitchen linens, and bath towels. Or consider the William Morris Collection from Great Britain. I think it’s no coincidence that William Morris is one of my greatest role models. Someone with an unbridled creative flow who refused to be pigeonholed. He wrote both fiction and non-fiction, wrote poetry, designed everything from stained-glassed windows to pattern tiles and furniture, was politically engaged, and translated Scandinavian texts. He wrote both political pamphlets and fantasy books, learned Old Norse, and immersed himself in the Middle Ages. A completely creative and associative mind coupled with a proactive masculine energy that brought everything he created into the world and made it a financial success. Whenever I delve into his life story, it energizes me.

So, patterns! New, unique, self-designed patterns, instead of adopted, inherited patterns passed down through generations. That, too, is an important theme in my work. I stopped using learned patterns that don’t work for me a couple of years ago; I learn to feel what does work for me, and then I build a new pattern around that. And embodying those new patterns gives me as much satisfaction as discovering a new patterned tile based on a new painting. Unique, personal, and truly all mine. To me it feels my dream life is unfolding one new pattern (tile) at a time.